زبان فارسي اول دبيرستان - گام به گام(درس17-16-15)

درس پانزدهم
زبان شناسي چيست؟ 

ادامه نوشته

عیوب قافیه

اکفاء=چراغ،فراق-مرگ،ترک
-اقواء=گفت،شِگفت-معَنبَر،مجاوِِر(ناهمسانی توجیه و حذو).
-ایطاء=دانشمند،حاجتمند(تکرار جزء دوم کلمه قافیه).
-شایگان=خوبالنم،رندانم(تکرار نشانه های جمع).
-غلو=خراب،تا به کجا(یک روی ساکن و دیگری متحرک). 

حروف قافیه

قافیه در اصل یک حرف است و هشت آن را تبع

چار پیش و چار پس در مرکز آن دایره

حرف تاسیس و دخیل و ردف و قید آنگه روی

بعد از آن وصل و خروج است و مزید و نایره

----------

-تاسیس=مصوت بلند(آ)با فاصله یک حرف متحرک قبل از روی .

-دخیل=حرف متحرک بین تاسیس و روی.

-قید=حرف صامت ساکنی است که قبل از روی مقیده بیایدو پیش 

ازآن مصوت های بلند(آ،و،ی)قرار نگیرد؛حروف قید ده تا است :

(سه شب فرخ نغز):درخت

-ردف=+ردف اصلی=مصوت (آ،ی،و)بی فاصله یا با فاصله یک حرف

ساکن قبل از روی قرار گیرد :هنوز

+ردف زائد=هرگاه (شرف سخن)که ساکن باشند و بین مصوتهای(آ،و،ی)

و حرف روی قرار گیرند :ریخت

+ردف مرکب=مجموع ردف اصلی و زائد:ریخت

  

حرکات قافیه

رس و اشباع و حذو و توجیه است

باز مجری و بعد ازوست نفاذ

----------

-رس=به فتحه مقدر ما قبل الف تاسیس گویند.

-اشباع=به حرکت قبل از روی موصوله گویند.

-حذو=cvcc به مصوت(v)گویند و صامت آخر روی مقیده است :مند.

-توجیه=cvc مصوت آن(v)توجیه است و صامت آخر روی مقیده است :در.

-مجری=به حرکت بعد از روی گویند:خوابی

-نفاذ=به حرکات حروف بعد از روی گویند:دوانمش

مثال:حکایت =

yat =هجای قافیه

t =روی

a =توجیه

y =دخیل

آ=الف تاسیس

تبصره ها

 استثنا های مربوط به  قواعد  قافیه : ساختار قافیه در شعر فارسی تابع دو قاعده است اما این قواعد استثناهایی دارند که آن ها را در تبصره های هشت گانه بررسی می کنیم :

ادامه نوشته

تعاریف

تعاریف :

قافیه: به کلمات پایان مصراع ها که حروف آخرشان یکسان است ، قافیه می گویند .مثال :

               به نام خداوند خورشید و ماه                     که دل را به نامش خرد داد راه

دو کلمه ی ( ماه و راه ) در بیت بالا واژه های  قافیه است .

ادامه نوشته

غلط های املایی مشهور

به کار بردن تنوین برای واژه های فارسی
کاربرد
تنوین که ابزار ساختن قید در زبان عربی است برای واژه های عربی جایز است، مانند: اتفاقا، تصادفا، اجبارا

ادامه نوشته

نگاهی به چند شخصیت در تاریخ بیهقی(قسمت سوم)

شخصیت حسن میمندی

«ابوالقاسم احمدبن حسن میمندی، شمس الکفاه، (متوفی محرم 424) وزیر معروف غزنویان، که این مقام را در سلطنت محمود و مسعود در دو نوبت به مدت چهارده سال عهده دار بود.

ادامه نوشته

نگاهی به چند شخصیت در تاریخ بیهقی(قسمت دوم)

شخصیت سلطان مسعود

تاریخ بیهقی، در واقع تاریخ مسعودی است و اگر بنا باشد به طور مفصل و عمیق به چند و چونی این شخص بپردازیم خود مجالی فراخ‌تر از این مقاله می‌خواهد.
ادامه نوشته

نگاهی به چند شخصیت در تاریخ بیهقی(قسمت اول)

چکیده

در کتاب‌های ادبیات فارسی اختصاصی و عمومی سال سوم متوسطه درس‌هایی برگرفته از تاریخ بیهقی آمده است. بنده با مراجعه به تاریخ بیهقی به عنوان مرجع اصلی و نیز پاره‌ای کتب دیگر، پس از ذکر کلیاتی در بارة شخصیت در تاریخ بیهقی، به بررسی مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخی این کتاب پرداخته ام تا در پرتو این جست و جو، با شخصیت‌های مطرح شده در این دروس آشنایی بیشتری حاصل آید.

ادامه نوشته